HTTP ve SOCKS5 Proxy Farkı

Düz HTTP isteğinde istemci, isteği proxy'ye hedef adresi tam olarak belirterek gönderir; proxy isteği iletir ve yanıtı geri getirir. Bu yüzden proxy düz HTTP içeriğini görebilir ve değiştirebilir.

HTTPS için durum farklıdır. İstemci önce proxy'ye CONNECT yöntemiyle hedef sunucu ve portu bildirir. Proxy 2xx ile yanıt verirse bağlantı bir tünele dönüşür ve sonrasında proxy baytları körlemesine aktarır. TLS el sıkışması istemci ile web sitesi arasında kurulur. Proxy hedef adı ve portu görür, ancak şifreli içeriği göremez.

CONNECT example.com:443 HTTP/1.1
Host: example.com:443
Proxy-Authorization: Basic ...

HTTP/1.1 200 Connection established

HTTP proxy yazılımları isteğe Via, Forwarded ya da X-Forwarded-For gibi başlıklar ekleyebilir; RFC 7239, Forwarded başlığındaki istemci adresinin gizlilik açısından hassas olduğunu ve herhangi bir düğümün bu başlığı taklit edebileceğini belirtir. Sağlayıcı proxy sunucularının bu konudaki davranışı yayımlanmamıştır. Hedef sitenin proxy üzerinden hangi başlıkları gördüğünü HTTP Proxy Kontrol aracıyla kendiniz sınayabilirsiniz.

SOCKS5 (RFC 1928) önce bir yöntem pazarlığıyla başlar. İstemci sürüm numarasını ve desteklediği kimlik doğrulama yöntemlerinin listesini gönderir; sunucu bunlardan birini seçer (örneğin kimlik doğrulamasız ya da kullanıcı adı ve şifre) ya da hiçbirini kabul etmezse bağlantıyı reddeder.

Ardından istemci üç komuttan birini ister: CONNECT (TCP bağlantısı), BIND (gelen bağlantı) ya da UDP ASSOCIATE (UDP aktarımı). Hedef adres IPv4, IPv6 ya da alan adı olabilir. SOCKS5 uygulama katmanını bilmez; HTTP, SMTP ya da başka bir TCP protokolünü aynı şekilde taşır ve aktarılan içeriği yorumlamaz. Buna karşılık her uygulama SOCKS5 desteklemez: seçimden önce uygulamanızın proxy ayarlarında hangi şemaları kabul ettiğine bakın, kabul etmiyorsa sunulan SOCKS5 işinize yaramaz.

Yanlış kullanıcı adı ya da şifrede iki protokol farklı davranır. Bu fark, sorun gidermede hangi mesajı arayacağınızı belirler.

407'yi görüyorsanız proxy'nin HTTP konuştuğundan emin olabilirsiniz; SOCKS5'te aynı sorun bağlantının sessizce kapanması ya da kütüphanenin kendi hata mesajı olarak görünür. Adım adım kontrol için mobil proxy sorun giderme rehberine bakın.

Bir başka sık hata protokolü karıştırmaktır. Adres ve port tek başına hangi protokolün konuşulduğunu söylemez; bir SOCKS5 sunucusuna HTTP proxy şemasıyla bağlanırsanız ya da tersini yaparsanız sonuç çoğunlukla zaman aşımı, bağlantı sıfırlanması ya da anlamsız bir yanıttır. Bağlantı bilgilerinizdeki protokolle istemcinizin şemasını eşleştirin.

Kimlik doğrulama tek yol da değildir. Kullanıcı adı ve şifre yerine proxy yalnızca kaynak IP adresinize bakıp erişime izin verebilir; buna IP yetkilendirmesi (whitelist) denir. Ürün sayfalarında Mobil Proxy için kullanıcı adı ve şifreye ek olarak IP whitelist yetkilendirmesi sağlayıcı beyanı olarak belirtilir. Hangi yöntemin hangi pakette geçerli olduğunu sipariş öncesinde teyit edin.

HTTPS siteler için içerik, protokol ne olursa olsun istemci ile web sitesi arasında uçtan uca şifrelidir. Proxy yalnızca şifreli baytları aktarır. Proxy ile aranızdaki hat ise ayrı bir konudur: kimlik bilgileriniz bu hatta HTTP Basic ile base64 olarak ya da SOCKS5'te açık metin olarak gider.

HTTP proxy ile HTTPS isteğinde istemci CONNECT satırına alan adını yazar; adı proxy çözer. SOCKS5'te ise iki yol vardır: istemci alan adını proxy'ye gönderirse proxy çözer, istemci adı kendi çözüp IP gönderirse yerel DNS kullanılır.

curl'de bu fark şema ile belirlenir: socks5:// yerel çözümleme, socks5h:// ise proxy tarafında çözümleme anlamına gelir. Bu bir RFC kuralı değil, curl'ün ortaya koyduğu ve birçok kütüphanenin izlediği bir kuraldır. Yerel DNS sorgularının internet servis sağlayıcınız tarafından görülmesini istemiyorsanız socks5h kullanın.

# HTTP proxy (HTTPS siteler için CONNECT tüneli otomatik açılır)
curl -x "http://KULLANICI_ADI:SIFRE@proxy.example.com:PORT" https://example.com/

# SOCKS5, alan adı proxy tarafında çözülür
curl -x "socks5h://KULLANICI_ADI:SIFRE@proxy.example.com:PORT" https://example.com/

import requests

# Adres, port ve kimlik bilgileri paketinizin bağlantı bilgilerinde yer alır.
http_proxy = "http://KULLANICI_ADI:SIFRE@proxy.example.com:PORT"
socks_proxy = "socks5h://KULLANICI_ADI:SIFRE@proxy.example.com:PORT"

# HTTP proxy
yanit = requests.get(
    "https://example.com/",
    proxies={"http": http_proxy, "https": http_proxy},
    timeout=20,
)
print(yanit.status_code)

# SOCKS5 için: pip install "requests[socks]"
yanit = requests.get(
    "https://example.com/",
    proxies={"http": socks_proxy, "https": socks_proxy},
    timeout=20,
)
print(yanit.status_code)

UDP ASSOCIATE komutu SOCKS5'in bir parçasıdır, ancak bir proxy sunucusunun bunu uygulaması zorunlu değildir ve her istemci kullanmaz. Klasik HTTP proxy UDP taşımaz. Ürün sayfalarında Mobil Proxy ve Datacenter Proxy için SOCKS5 üzerinden UDP desteği sağlayıcı beyanı olarak belirtilir; tarayıcılar ve cURL SOCKS5 üzerinden UDP göndermez.

Tarayıcıda WebRTC kullanan sayfalar ayrıca dikkat ister. RFC 8828, klasik bir proxy ayarlı olsa bile doğrudan internet erişimine izin veriliyorsa WebRTC'nin STUN kontrollerinin proxy'yi atlayıp istemcinin gerçek genel IP adresini gösterebileceğini belirtir. Tarayıcınızın davranışını kendiniz sınayın; bunun için IP Adresim ve Proxy Kontrol araçlarından başlayabilirsiniz.

Pratikte çoğu tarayıcı ve betik işi HTTP proxy ile yürütülebilir. SOCKS5'e geçmek için somut bir gerekçeniz olsun: HTTP dışı bir protokol, UDP ya da istemcinizin yalnızca SOCKS desteklemesi gibi.

Ürün tarafındaki kısıtlar da belirleyicidir. Sağlayıcı beyanına göre Rotating Mobil Proxy'nin Türkiye paketlerinde SOCKS5 sunulmaz ve IPv6 Proxy için SOCKS5 belirtilmez; bu durumda HTTP proxy kullanırsınız. Seçim yapabildiğiniz paketlerde protokolü sipariş sırasında belirlersiniz. Sonradan değiştirilip değiştirilemediği yayımlanmamıştır, bu yüzden ihtiyacınızı baştan netleştirin.

Sık yapılan hatalar

1. Protokolü karıştırmak: HTTP proxy bilgisini SOCKS5 şemasıyla girmek ya da tersini yapmak.
2. DNS'i gözden kaçırmak: socks5:// ile alan adı yerelde çözülür; proxy tarafında çözülmesini istiyorsanız socks5h:// kullanın.
3. Özel karakterleri kodlamamak: şifredeki @ ya da / adresi bozar ve kimlik doğrulama hatası gibi görünür.
4. UDP beklemek: tarayıcıdan ya da cURL'den SOCKS5 üzerinden UDP çıkmaz.
5. 407'yi arıza sanmak: 407 bir kimlik doğrulama istemidir ve proxy'nin yanıt verdiğini gösterir; önce kullanıcı adı ile şifreyi kontrol edin.

Bu kontrolleri sırayla yapmak çoğu bağlantı sorununun kaynağını bulmanıza yardım eder. Mobil proxy'yi yeni öğreniyorsanız önce mobil proxy nedir rehberine, otomatik IP değişimiyle çalışacaksanız rotating mobil proxy nedir rehberine bakın.

HTTP ve SOCKS5 ayrı bir paket değildir; proxy'ye bağlanma yöntemidir. Sipariş formunda “Protokol Türü” alanı yalnızca Türkiye ISP paketlerinde ve Türkiye Mobil Proxy'nin haftalık ile aylık paketlerinde bulunur. Diğer ürünlerde seçim alanı yoktur.

Bağlantıyı kurduktan sonra HTTP Proxy Kontrol ya da SOCKS5 Proxy Kontrol aracıyla erişimi sınayabilirsiniz. Ayarları adım adım görmek için mobil proxy nasıl kullanılır rehberini okuyun.